Türkmenistan’da her yıl mayıs ayının sonunda devlet törenleriyle kutlanan "Türkmen Halısı Bayramı" ile eş zamanlı olarak, Özbekistan'ın tarihi kültür merkezi Buhara'da uluslararası bir diplomasi ve kültür programı gerçekleştirildi. Asırlardır Türk kültürünü, tarihini ve estetik anlayışını ilmik ilmik motiflerinde yaşatan Türkmen halılarının, yalnızca bir el sanatı ürünü değil; Türk dünyasını birbirine bağlayan stratejik bir medeniyet sembolü olduğu vurgulandı.
BİLİM VE KÜLTÜR DÜNYASI BUHARA DEVLET ÜNİVERSİTESİ'NDE BULUŞTU
Program kapsamında; Buhara Valiliği, Türkiye Cumhuriyeti Taşkent Büyükelçiliği, Türkmenistan’ın Özbekistan Büyükelçiliği, SD Türkmen Halıcılık Merkezi ve Türkmen Halı Müzesi iş birliğiyle Buhara Devlet Üniversitesi’ne resmi bir ziyaret gerçekleştirildi. Üniversite ev sahipliğinde düzenlenen akademik seminerde, Türkmen halılarının tarihi geçmişi, motiflerin taşıdığı şifreler, toplumsal hafızadaki yeri ve Türk devletleri arasındaki bütünleşme sürecine katkıları bilimsel boyutlarıyla değerlendirildi.
"TÜRKMEN HALILARI TARİHİN BİRER BELGESİDİR"
Seminerde söz alan 23. Dönem AK Parti Düzce Milletvekili ve Yeni Yüzyıl Üniversitesi Dekanı Prof. Dr. Celal Erbay, Türk halklarının geleceğinin ortak bir vizyona dayandığını belirterek Türkmen halılarının bu ortak geçmişin en somut yansıması olduğunu ifade etti. Türkmen halılarının estetik bir nesne olmanın ötesinde tarihsel bir vesika niteliği taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Erbay, şu değerlendirmede bulundu:
"Halılarımızdaki her renk ve her motif ayrı bir hukuki, tarihi ve toplumsal anlam barındırır. Türkmen halıları, Türk milletinin tarihini, inancını, yaşam biçimini ve medeniyet vizyonunu yansıtan canlı birer kültürel mirastır. Bu değerlerin korunarak gelecek nesillere aktarılması, Türk dünyasının kültürel egemenliği açısından hayati önem taşımaktadır."
Prof. Dr. Erbay konuşmasında ayrıca, organizasyonun hayata geçirilmesini sağlayan SD Halıcılık Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Solmaz Cumayeva’ya ve üniversite rektörlüğüne teşekkürlerini iletti.
"TÜRK DEVRİ YÜZYILI" PROJESİNE STRATEJİK ENTEGRASYON
Dönem AK Parti İzmir Milletvekili ve Bilge Stratejik Araştırmalar Merkezi (BASAM) Başkanı Rıfat Sait ise Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) vizyon belgeleri doğrultusunda yürütülen "Türk Devri Yüzyılı" projesine atıfta bulundu. Sait, Türkmen halılarının ve Türkmen kültürünün proje kapsamında özel bir stratejik başlık altında ele alınacağını müjdeleyerek, "SD Türkmen Halısı" başlığı altında Türk cumhuriyetleri arasında ortak kültürel diplomasi faaliyetleri yürütüleceğini açıkladı.
SD TÜRKMEN HALI MÜZESİ ULUSLARARASI ARAŞTIRMA MERKEZİ OLUYOR
Organizasyonun liderliğini üstlenen SD Halıcılık Merkezi ve Türkmen Halı Müzesi Yönetim Kurulu Başkanı Solmaz Cumayeva da müzenin kurumsal projeleri hakkında heyete brifing verdi. El yapımı bir Türkmen halısındaki her desenin şifrelenmiş bir tarih olduğunu belirten Cumayeva, halıları Türk halklarının adeta "taş kitabı" olarak nitelendirdi. Günümüzde bazı eski motiflerin anlam kaymasına uğradığını belirten Cumayeva, bu mirası korumak adına Buhara’daki müzeyi uluslararası bir araştırma merkezine dönüştüreceklerini ilan etti.
Proje kapsamında, dünyanın farklı ülkelerinden gelecek tarihçi, etnograf ve araştırmacılar için aylık bilimsel çalışma programları ve arşiv erişim imkanları sunulacağını belirten Cumayeva, her yıl Buhara’da uluslararası düzeyde bir bilimsel halı konferansı düzenleneceğini aktardı. Cumayeva; Özbekistan, Türkmenistan ve Türkiye'nin akademik potansiyelini bu merkezde buluşturarak ortak tarihi dünya kamuoyuna tanıtma çağrısı yaptı.
TAŞKENT VE BUHARA'DA ÜST DÜZEY DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Buhara'daki programın ardından heyet, Türkmenistan’ın Özbekistan Büyükelçiliği ile Türkiye Cumhuriyeti Özbekistan Büyükelçiliği’ne resmi ziyaretlerde bulundu. Üst düzey diplomatik temasların gerçekleştirildiği görüşmelere; Prof. Dr. Celal Erbay, Avrasya Yerel Yönetimler Birliği Başkanı Hasan Cengiz, BASAM Başkanı Rıfat Sait, Türk Devri Yüzyılı Projesi Yapımcısı Fatih Gülmen, Proje Koordinatörü Avukat Mustafa Sert ve Solmaz Cumayeva katıldı.
Görüşmelerde, TDT vizyonu doğrultusunda Türkiye, Türkmenistan ve Özbekistan arasındaki kültürel bağların tahkim edilmesi, ortak kültürel miras projelerinin uluslararası hukuk ve diplomasi normlarına uygun olarak korunması noktasında tam mutabakata varıldı.
Buhara’da atılan bu tarihi adımların, Türk dünyasının kültürel birlik vizyonuna ve stratejik entegrasyon süreçlerine çok yönlü katkı sunması hedefleniyor.