Depremi Yaşayan Şehirde Devletin Hafızası Var mı?
...
Adıyaman Valisi Abdullah Küçük yaklaşık 10 gün önce Hasancık Köyü’nde AFAD lojistik deposunu ziyaret ediyor. Depodaki barınma malzemelerini, teknik ekipmanları ve afet stoklarını inceliyor. İlk bakışta sıradan bir bürokratik ziyaret gibi görünebilir. Oysa Adıyaman'da bu ziyaretin anlamı çok daha büyük.
Adıyaman, 6 Şubat depremlerinin yalnızca binaları değil,
hayatları, aileleri, şehirleri ve devletin afet yönetimi kapasitesine ilişkin
beklentileri de nasıl sarstığını yaşayarak öğrendi.
Aradan geçen zaman, yaraların sarılması için önemli
mesafeler alındığını gösteriyor. Ancak deprem bölgesindeki problem, yeniden
inşa edilen binaların sayısından ibaret değil. Bir sonraki afete ne kadar hazır
olduğumuz da en az yeniden yapılanma kadar önemli.
Adıyaman Valisi Abdullah Küçük'ün Hasancık köyündeki AFAD
lojistik deposunda yaptığı incelemeyi bu açıdan değerlendirmek gerekiyor.
Devletin afet yönetimindeki başarısı, yalnızca afet
sonrasında kaç kişiye yardım ulaştırdığıyla ölçülemez. Asıl başarı, afet
yaşanmadan önce ne kadar hazırlıklı olduğuyla ortaya çıkar.
Deprem unutulursa, hazırlık da unutulur!
Türkiye'nin deprem gerçeği yeni değil. Afet yönetimi, deprem
olduktan sonra kriz merkezinde toplanmak, yardım kampanyası başlatmak ve arama
kurtarma ekiplerini sahaya göndermek değildir. Bunlar elbette hayati
görevlerdir. Fakat afet yönetiminin asıl gücü, önceden yapılan hazırlıkta
saklıdır.
Bir lojistik depoda kaç kişiye yetecek çadır var? Barınma
malzemeleri ne kadar sürede ihtiyaç duyulan bölgeye ulaştırılabilir?
Jeneratörler, iş makineleri, teknik ekipmanlar çalışır durumda mı? İlçelerin ve
köylerin ihtiyaçları ayrı ayrı hesaplanmış mı?
Bunlar bürokratik ayrıntılar değildir. Bir deprem gecesinde
insanların hayatta kalmasını, sabaha güvenle ulaşmasını sağlayabilecek
sorulardır.
Dolayısıyla valinin depo ziyaretini haberleştirmek yeterli
değildir. Kamuoyunun bilmesi gereken, o deponun hangi kapasiteyle hizmet
verdiği ve olası bir afette nasıl kullanılacağıdır.
Valinin görevi yalnızca denetlemek değil, hazırlıklı
olmaktır!
Mülki idare amirinin sorumluluğu, makam odasının
sınırlarıyla çizilmez. Vali, ildeki kamu kurumlarının koordinasyonundan, afet
hazırlıklarının takibinden ve kriz anında devletin bütün imkânlarının harekete
geçirilmesinden sorumludur.
Bir afet planı kâğıt üzerinde kusursuz görünebilir. Ancak
köydeki yaşlı bir vatandaşın nasıl tahliye edileceği, ulaşımı güç bir yerleşim
yerine yardımın hangi güzergâhtan ulaştırılacağı ve ilçedeki kamu kurumlarının
birbirleriyle nasıl haberleşeceği bilinmiyorsa o planın gerçek hayattaki
karşılığı tartışmalıdır.
Bu nedenle afet hazırlığı, yalnızca AFAD'ın veya birkaç kamu
kurumunun görevi olarak görülemez. Belediyelerden sağlık kuruluşlarına,
jandarmadan emniyete, kaymakamlıklardan köy muhtarlıklarına kadar bütün yapının
aynı hazırlık sisteminin parçası olması gerekir.
Devletin hafızası, kurumların hafızasıdır!
6 Şubat'ın en önemli derslerinden biri de budur: Afetler
geçer, fakat hazırlık sorumluluğu bitmez. (Her ne kadar önceden yaşanmış büyük
depremlerin önemli dersleri yaralar sarıldıktan sonra unutulmuş olsa bile)
Bir vali değişir, kaymakam değişir, kurum müdürleri değişir.
Ancak devletin afet tecrübesi kişilere bağlı kalamaz, kalmamalıdır. Her yeni
yönetici, önceki dönemin deneyimini devralmalı; eksikleri bilmeli ve
hazırlıkları daha ileriye taşımalıdır.
İşte devletin kurumsal hafızası tam da burada anlam kazanır.
Adıyaman Valisi Abdullah Küçük'ün AFAD lojistik deposundaki
incelemesi, bu nedenle yalnızca bir ziyaret fotoğrafı olarak kalmamalı. Bu
inceleme, ilin afet hazırlık kapasitesinin kamuoyuna anlatılması için bir
fırsata dönüşmeli.
Çünkü depremi yaşamış bir şehirde vatandaşın devletten
beklediği şey yalnızca geçmişin yaralarını sarması değildir. Gelecekte aynı
acıların yaşanmaması için bugünden tedbir almasıdır.
Bir şehrin hafızasında deprem varsa devletin hafızasında da
o depremin bütün dersleri bulunmalıdır.
Adıyaman'ın ihtiyacı yeni bir depremi beklemek değil, bir
sonraki afete hazır olmaktır.
Devletin gücü, afet sonrasında gösterdiği müdahalede
olduğu kadar, afet gelmeden önce aldığı tedbirde de ortaya çıkar.

YAZIYA YORUM KAT
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.